DENEYİN ADI: Ağız İçi Epitel Hücresini İnceleme

           

            DENEYİN AMACI: İnsan Epitel Hücresinin Mikroskopta Gözlenmesi ve Hayvan                                                                                          Hücresi ile Bitki Hücresi Arasındaki Farkların Karşılaştırılarak                                          Kavratılması

TEORİK BİLGİ:

DOKULAR: Embriyonik gelişmede bazı benzer hücre gruplarının yapı ve işlev bakımından farklılaşarak meydana getirdikleri hücre topluluklarına doku adı verilir. Her doku, mikroskop altında kolayca tanınabilecek şekle, büyüklüğe ve dizilime sahip hücrelerden oluşmuştur. Bu hücreler birbirine Intercellular Substance (hücre arası madde) ile yapışırlar. Bazı dokular, cansız hücrelerin yanısıra, hücreleri tarafından salgılanmış cansız maddelere; bağ dokuda olduğu gibi liflere, kemik ve kıkırdak dokularında olduğu gibi hücreler tarafından salgılanan büyük miktarda protein ve mineral tuzlarına sahiptir. Sinir dokusu hariç, diğer dokular da kendi aralarında yapacağı işe göre özelleştiklerinden gruplara ayrılırlar. Dokular ya ekto-, ya da endo-, ya da mezodermden meydana gelmiştir. Dokuları inceleyen bilim dalına Histoloji denir. Dokuları geldikleri kökene göre sınıflandırırsak:

a)      Ektodermden Meydana Gelenler: Epitel, bez ve sinir doku; ağız ve anüs epiteli; bez duyu organının duyu almaçları

b)      Mezodermden Meydana Gelenler: Bağ, destek, kan, yağ, kıkırdak, kemik, kas doku; ürogenital sistem; vücut iç boşluklarını örten epitel

c)      Endodermden Meydana Gelenler: Sindirim ve solunum sistemleri; karaciğer, pankreas, tükrük bezleri; sidik torbası ve tiroid bezi

           EPİTEL DOKU: Vücudun dış ve iç yüzeyini örten, birbirine çok yakın; fakat epitel doku, çok defa altında Bazal Lamina denen; mukopolisakkaritçe zengin, sitoplazmik köprü ve uzantılarla bağlanmış, ayrı hücrelerden meydana gelmiş olan hücremsi yapıda olmayan bir taban zarı bulundurur. Bu zar, epitel hücrelerini, alttaki mezenşimden ayırır. Sindirim, solunum, eşeysel sistemin ve damarın iç yüzünü; beynin alt kısmını, omuriliğin merkezi kanalını astarlar. Bir ya da çok tabakalı olabilir; her iki durumda da Epithelium diye adlandırılır.

DENEYDE KULLANILACAK ARAÇ VE GEREÇLER:

§  Kürdan

§  Metilen Mavisi

§  Lam, Lamel

§  Mikroskop

DENEYİN YAPILIŞI:

Ağız içinden bir kürdan ile alınan tükürük ile karışık epitel parçalarını (tabii ki bu hücre parçaları gözle görülemez) bir lam üzerine koyduk ve bir damla su da ilave ettik daha sonra lameli lam ile lamel arasında hava kabarcıkları kalmayacak şekilde lam üzerine kapattık ve mikroskopta aşağıdaki hücreleri bulduk ve inceledik. Bu deneyi  bir kere de ağız içinden alınan materyalin üzerine bir damla da metilen mavisi damlatarak yaptık.

Metilen Mavisi: Metilen Mavisi gibi bazik boyarmaddelerle ipek ve yün doğrudan boyanabilir. Bu boyarmaddeler ayrıca hasır, rafya, sepetlik söğüt, tanenli maddelerle serpilenmiş deri ve selülozdan elde edilen reyonu (yapay ipeği) boyamak için de kullanılır.

DENEYİN ŞEKLİ:

Hayvan Hücresi                                                                         Bitki Hücresi

Hücre Zarı

Hücre Duvarı

Kloroplast

Koful

Çekirdek

Stoplazma

Hücre Zarı

Stoplazma

Çekirdek

Ağız içi epitel hücresinin mikroskopta görüntüsü

Stoplazma

Çekirdek

Hücre Zarı

 

DENEYİN SONUCU VE YORUMU:

İnsanın ağız içi epitel hücrelerinin nasıl olduğu görülür. Bitki ve hayvan hücresi arasındaki farklar tartışılır. Daha önceki yaptığımız soğan zarının incelenmesi deneyinde bitki hücresini görmüştük.

HAYVAN HÜCRESİ İLE BİTKİ HÜCRESİ ARASINDAKİ FARKLARIN KARŞILAŞTIRILMASI:

   

                                                              BİTKİ HÜCRESİ                 HAYVAN HÜCRESİ

HÜCRE ÇEPERİ………………………………..Selüloz                                  Yoktur                             

MERKEZİ VAKUOLLER…………………… Vardır.                                Yoktur    

PLASTİDLER……………………………………. Vardır                                   Yoktur

TİPİK DEPO KARBONHİDRATI………. Nişasta                                  Glycogen

SENTRİOL……………………………………….. Nadiren var                            Vardır

Bitki hücresi çeperinde selüloz oluşu tipiktir. Hayvan hücresi çeperi selüloz içermez. Selüloz bitki hücresine belli bir dayanıklılık ve şekil verir. Hücre çeperi vakuolleşen protoplastların yüksek ozmotik basıncına karşı koyar. Turgor ve hücre çeper basıncı arasındaki dengeyi sağlar ve hücrenin patlamasını önler. Hücre çeperi de farklı kalınlıkta olabilir. Hayvan hücresi ise değişken şekillidir.

Bitki ve hayvan hücresi genelde aynı organellere sahiptir. Bunlardan çekirdek ve mitokondriler çift tabakalı membra taşır.

Plastid membranı da çift tabakalıdır ve sadece bitki hücresinde vardır. Bitki hücresinde olup da, hayvan hücresinde olmayan bir diğer organel de merkezi vakuoldür. Sentrioller hayvansal hücrelerin çoğunda bulunduğu halde, bitki hücrelerinin çok azında yer alır.

ÖĞRENCİ KAZANIMLARI:

Öğrenciler, kendi ağızlarından aldıkları epitel hücrelerini inceleyerek nasıl olduğunu görür. Kendi hücresini incelediği için ilginç gelir ve kolayca kavrar. Bitki ve hayvan hücresi arasındaki farkları öğrenir.

Epitel Doku: Bedeni dıştan (üst deri) ve içten (mukozalar) örtü halinde kaplayan doku. Epitelyum, sıvı maddelerin emilmesine (bağırsaklarda) ve atıkların içten dışa atılmasına katılır; ayrıca akciğer hava keseciklerinde gaz alışverişinde de rol oynar. Epitel doku ikiye ayrılır:

1-      Örtü epiteli

  • Silindirik epitel
  • Yassı epitel
  • Kübik epitel
  • Çok tabakalı örtü epiteli

2-      Salgı epiteli

  • Tek hücreli bezler
  • Çok hücreli bezler
  • Endokrin bezler
  • Ekzokrin bezler
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s